Op vrijdag 28 november is het opnieuw zover: Black Friday. Een toepasselijke vertaling van ‘zwarte vrijdag’, een uit de VS overgewaaide fenomeen die voor kopzorgen zorgt bij veel zelfstandige moderetailers.
In de Verenigde Staten is Black Friday een jaarlijkse korting dag die plaatsvindt op de vrijdag na de Amerikaanse feestdag Thanksgiving. Bij ons is het eerder een uitgehold begrip die mensen aanzet tot impulsaankopen en overconsumptie en die zelfstandige moderetailers doet twijfelen of ze mee moeten in de korting gekte, wetende dat ze op die manier een stuk van hun winstmarge af moeten staan.
Een paar jaar geleden beperkte deze opgedrongen korting dag zich nog tot een enkele dag, de afgelopen jaren worden we om de oren geslagen met Black Week en zelfs Black Month, gevolgd door Cyber Monday die ook meerdere dagen duurt. Dergelijke korting fenomenen zijn de laatste jaren bijna niet meer bij te houden. Singles Day, Cyber Monday, Blue Monday, Halloween, summer-winter-mid season sales: de rij wordt elk jaar langer.
Met marges die binnen de sector reeds sterk onder druk staan kunnen zelfstandige moderetailers de steeds verder gaande prijzenslag missen als kiespijn. Zelfstandige retailers zijn immers niet opgewassen tegen de voortdurende stroom van kortingen van grote multinationals en worden op die sterk getroffen. Vraag is bovendien of onze retailers nog mee wíllen in deze voortdurende race to the bottom. Steeds meer modewinkeliers kiezen er bewust voor om een andere koers te varen en hun klanten mee te geven welke waarde hun producten écht hebben.
Gelukkig maar, want niet alleen retailers verliezen bij krimpende marges door aanhoudende korting periodes. Multimerkenzaken zorgen voor diversiteit in aanbod, nicheproducten, shopbeleving en authenticiteit. Mochten zij in grote getale verdwijnen zou de consument in elke stad dezelfde winkels voorgeschoteld zou krijgen. In tijden waar de consument graag fysiek blijft shoppen en zich ook wil onderscheiden van de massa door zich uniek te kleden, is die in ieder geval terug naar af.
De voortdurende prijzenslag moet stoppen – voor iedereen. Het draait immers al lang niet meer enkel om Black Friday. Neem de vele, vaak onverwachte kortingen, midden in het jaar bijvoorbeeld. Vandaag een stuk kopen dat morgen onaangekondigd dertig procent goedkoper aangeboden wordt in dezelfde winkel. Van bedrog gesproken. Weet de consument eigenlijk nog wat de echte prijs van een product is en weet hij bijgevolg of de korting die hij denkt te scoren, ook effectief een korting is? Consumentenorganisaties spreken van aanzienlijk veel nepaanbiedingen en kortingen die mooier zijn dan ze écht zijn. Echt blij wordt de kortingkoper naar mijn aanvoelen toch niet van dit nieuws.
Zijn er dan oplossingen die er voor zorgen dat het leefbaar blijft voor de zelfstandige retailer én waar de consument ook gelukkig van wordt? Zeker.
Als we met z’n allen – consument en winkelier – trotser zouden zijn op onze eigen, lokale, Belgische winkels en merken zou dit al een grote stap in de goede richting zijn. Waarom internationale spelers steunen als we een fantastisch aanbod kunnen shoppen in eigen land?
Winkelen in onze eigen winkels, dat betekent dat er ook meer geld terug vloeit naar waar het nodig is: de lokale gemeenschap. Zelfstandige winkels dragen bij tot het versterken van het lokale weefsel, tot de aantrekkelijkheid van een stad om in te leven. Door het subsidiëren van allerhande clubs stimuleren ze sport, cultuur en creativiteit op een lokaal niveau.
Ook de overheid heeft een grote rol in dit verhaal. Zij moet er immers voor zorgen dat onze eigen economie beschermd wordt en dat eerlijke concurrentie tussen handelaars gevrijwaard blijft.
Hoe dan? Door een sterke controle op de miljoenen pakketten die ons land jaarlijks binnen komen vanuit niet-Europese landen, door het heffen van een handling fee op die pakketten, op het creëren van een eerlijk fiscaal speelveld en door een verbod op gratis retour bijvoorbeeld.
Hier bovenop moet de overheid zelf ook meer inzetten op het stimuleren van lokaal kopen in plaats van grote, buitenlandse spelers zoals Amazon naar België te halen onder het mom van het creëren van meer werkgelegenheid. Wat met het verdwijnen van lokale spelers hierdoor, wat het dichtslibben van ons wegen netwerk door alle pakjesbezorgers en wat met de gigantische milieuvervuiling die hiermee gepaard gaat? Wegen de investeringen die dergelijke online spelers beloven wel op tegen de fenomenale maatschappelijke kost die we er op termijn voor betalen? Stof tot nadenken op federaal vlak in elk geval.
Ben ik perse tegen korting? Nee. Ik ben vooral voor een goede strategie om de moderetail leefbaar te houden, een divers aanbod aan te bieden en de consument terug trots te laten zijn op lokale, Belgische merken en producten tegen een correcte prijs. Met een leuke korting op het juiste moment zodat de waarde van hetgeen gekocht wordt blijft. Daar worden we met z’n allen gelukkig én beter van.
Isolde Delanghe – Directeur Mode Unie
